| สถาปัตยกรรมของระบบเมล์ |
ทีซีพี/ไอพี มีโปรโคคอลสนับสนุนการรับส่งเมล์หลายโปรโตคอล แต่โปรโตคอลที่นิยมใช้ในอินเตอร์เน็ตคือ SMTP (Simple Mail Transport Protocol) หน้าที่ของ SMTP คือกำหนดกรรมวิธีและแบบแผนการนำส่งข้อความระหว่างผู้รับและผู้ส่ง โดย SMTP อาศัยทีซีพีเพื่อลำเลียงจดหมายผ่านพอร์ต 25 ระบบเมล์ที่ใช้ใน TCP/IP มีองค์ประกอบสองส่วนคือ User Agent (UA) (อาจจะเรียกว่า Mail User Agent : MUA) และ MTA (Mail Transfer Agent) ทั้ง UA และ MTA เป็นชื่อที่นำมาจากระบบ X.400 ซึ่งเป็นมาตรฐานานาชาติกำหนดการนำส่งเมล์ |
|
| - User Agent (UA) ทำหน้าที่ในการติดต่อกับผู้ใช้เพื่อรับและส่งเมล ซึ่งรูปแบบของการติดต่อเป็น 3 แบบ ดังนี้
1. การติดต่อโดยตรงหรือรันบนเครื่องที่เก็บ mailbox อยู่นั่นเองเลย ซึ่งโปรแกรมที่ใช้ในการับส่งเมล์ที่นิยมกันบน Linux/Unix ก็เช่น /bin/mail, mailx, pine, elm เป็นต้น โดยการใช้งานจริงอาจจะด้วยการ telnet จากเครื่อง PC เข้าไปยังเครื่องที่เป็น Mail Server แล้วใช้งานโปรแกรมดังกล่าวบน Mail Server |
|
2. การทำงานแบบ Client-server โดยเครื่องที่เป็น Mail client จะติดต่อกับเครื่อง Mail Server โดยผ่านโปรโตคอลสำหรับการจัดการโดยเฉพาะ เช่น POP3 (Post Office Protocol version 3) หรือ IMAP 4 (Internet Mail Access Protocol version 4) เพื่อให้ดึงจดหมายจาก mailbox บนเซิร์ฟเวอร์ไปอ่านได้อย่างเรียบร้อย ซึ่งโปรแกรมที่นิยมใช้งานเป็น Mail Client เช่น Microsoft Outlook, Outlook Express , Endora, Netcape Mail เป็นต้น |
3. การทำงานแบบ Web mail เป็นการติดต่อระหว่าง Web Server ที่มีโปรแกรม Web Mail ติดตั้งอยู่ กับ Mail Server ผ่านโปรโตคอลที่ยมใช้กันส่วนใหญ่จะเป็น IMAP ซึ่ง Web Server กับ Mail Server อาจจะเป็น Server ตัวเดียวกันหรือคนละตัวกันก็ได้ โดยโปรแกรมที่เป็น Web mail ก็เช่นโปรแกรมที่ติดตั้งอยู่บน Web Server ของ yahoo.com , hotmail.com เป็นต้น
โดยโปรแกรมที่เป็น UA ในแบบนี้ก็จะหมายถึง Browser ที่รันอยู่บน PC ที่ใช้ติดติดต่อไปยัง Mail Server ผ่าน Web Server เพื่อดำเนินการในส่วนของการรับและส่งเมล์ UA แบบนี้จะต่างกับแบบที่ 2 คือไม่ต้องมีการใช้โปรโตคอล POP และ IMAP เพราะจะมีตัวกลางที่เป็น Web Server เป็นตัวใช้งานโปรโตคอลดังกล่าวแทน |
| อาจจะกล่าวได้ว่า UA เป็นโปรแกรมอำนวยความสะดวกให้ผู้ใช้เขียน แก้ไข และส่งจดหมาย รวมทั้งการเปิดอ่านจดหมายที่ได้รับ และจัดเก็บจดหมายเพื่อนำมาใช้ภายหลัง |
| - Mail Transport Agent (MTA) คือส่วนที่ทำหน้าที่ในการรับและส่งเมล โดยจะรับจาก User Agent แล้วตรวจสอบว่าผู้รับปลายทางอยู่ในเครื่องเดียวกันหรือไม่ หากอยู่ในเครื่องเดียวกันก็จะส่งเมลนั้นไว้ใน mailbox หรือโฟลเดอร์ที่เก็บเมลของผู้รับนั้น แต่หากอยู่กันคนละเครื่อง ก็จะส่งให้กับอีกโปรเซสหนึ่งเพื่อส่งต่อไปยังเครื่องนั้น ๆ ได้ต่อไป (โปรเซสที่ทำหน้าที่รับส่งเมลข้ามเครื่องนั้นอาจเป็น smtpd ที่ทำหน้าที่คอยแปลงเมลให้อยู่ในรูปของโปรโตคอล SMTP เพื่อให้สามารถส่งผ่านเครือข่าย TCP/P ได้) ในขณะเดียวกันก็ทำหน้าที่รับเมลที่ส่งเข้ามายังผู้รับในเครื่องนั้น แล้วทำการจัดส่งให้ผู้รับแต่ละคนอย่างถูกต้องด้วย ในส่วนนี้โปรแกรมที่นิยมกันก็เช่น Sendmail, Microsoft Mail, Microsoft Exchange |
| การจัดแบ่งออกแป็น UA และ MTA มีข้อดีคือ แยกงานของทั้งสองส่วนให้เป็นอิสระจากกัน หน้าที่ของ UA เน้นการทำงานกับผู้ใช้เพื่อให้ผู้ใช้อ่านเขียนจดหมายได้อย่าวสะดวกโดยไม่ต้องยุ่งเกี่ยวกับการทำงานระดับล่างของโปรโตคอล ส่วน MTA ทำงานตาม SMTP เช่นการตรวจสอบความถูกต้องของแอดเดรสผู้รับผู้ส่ง รวมทั้งการหาเส้นทางและนำส่งจดหมายไปยังปลายทาง |
